1. Kapasite Kriterleri Nelerdir?

TKDK, yatırımların sürdürülebilir ve belirli bir ölçekte olmasını ister. Kuracağınız veya modernize edeceğiniz tesisin kapasitesi başvuru aşamasında aşağıdaki sınırlar içinde olmalıdır:

• Broyler (Etlik Piliç): 15.000 – 100.000 kapasite
• Organik Broyler: 3.000 – 20.000 kapasite
• Hindi (Organik dâhil): 1.000 – 10.000 kapasite
• Kaz (Organik dâhil): 400 – 4.000 kapasite

Not: Kapasite sınırları, proje sonunda ulaşılacak toplam kapasiteyi ifade eder.

 2. Bütçe Sınırları ve Hibe Oranları

Bu işin en cazip kısmı geri ödemesiz hibe oranları ve KDV muafiyetidir. Ancak unutmayın, TKDK projelerinde önce siz harcamayı yapar, sonra faturayı kuruma sunarak hibenizi geri alırsınız (Geri ödeme sistemi). Bu nedenle projenin başında sağlam bir finansman veya kredi planınızın olması şarttır. 

• Hibe Oranını Etkileyen Faktörler: Temel hibe oranı %60’tır. Eğer yatırımcı gençse (40 yaş altı), dağlık alanda yatırım yapıyorsa veya işletme atık yönetimi/yenilenebilir enerji yatırımı içeriyorsa bu oran %75’e kadar çıkabilmektedir.
• KDV Muafiyeti: Yatırım kapsamında alacağınız makine, ekipman ve inşaat işlerinde KDV ödemezsiniz. Bu da maliyetlerinizde ekstra %20’lik bir rahatlama sağlar. 

 3. Kimler Başvurabilir ve Temel Şartlar Nelerdir?

Herkesin başvuru yapabilmesi mümkün değil; kurum, işi yapabilecek yetkinlikteki kişileri desteklemeyi hedefler:

• Yaş Sınırı: Başvuru sahibi (tüzel kişiliklerde yetkili kişi) 18 yaşını doldurmuş ve 65 yaşından büyük olmamalıdır.
• Mesleki Yeterlilik: Tarım veya hayvancılık alanında bir diplomanız olmalı VEYA ilgili kayıt sistemleriyle kanıtlanabilen en az 3 yıllık mesleki tecrübeniz bulunmalıdır. 
• Mali Sicil: Devlete ödenmemiş vergi veya SGK borcunuz kesinlikle olmamalıdır.
• Sürdürülebilirlik: Proje bittikten ve son ödemeyi aldıktan sonra, tesisi 5 yıl boyunca amacı doğrultusunda işletmek zorundasınız. Aksi takdirde hibe faiziyle geri alınır.

 Bir Uzmandan Tavsiyeler

1. Arazi Seçimi Çok Kritik: Kanatlı tesisleri için yerleşim yerlerine uzaklık, yolların durumu ve rüzgar yönü gibi katı biyogüvenlik kuralları vardır. Araziyi satın almadan veya kiralamadan önce mutlaka İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden uygunluk görüşü alın.
2. Öz Kaynak Planlaması: “Hibeyi alıp inşaata başlarım” mantığı TKDK’da işlemez. Parayı harcadıktan sonra geri alacağınız için ara finansmanı (banka kredisi, Tarım Kredi Kooperatifi vb.) baştan çözün. 
3. Mimari ve Ruhsat Süreçleri: Projenizi sunarken yapı ruhsatınızı veya yapı ruhsatı alınmasına gerek olmadığına dair resmi yazıyı sunmanız gerekir. Belediyelerdeki ruhsat süreçleri uzayabildiği için bu işe çağrı ilanı gelmeden aylar önce başlamalısınız.

Kaynak: www.tkdk.gov.tr

Türkiye’nin hayvancılık potansiyelini katma değerli ürünlere dönüştürmeyi hedefleyen TKDK, IPARD III programı kapsamında yumurta sektörüne yönelik modernizasyon ve yeni tesis kurulumu desteklerini sürdürüyor. 103-6 tedbiri, çiğ yumurtanın paketlenmesinden sıvı yumurta üretimine kadar geniş bir yelpazeyi kapsayarak işletmelerin AB standartlarına ulaşmasını hedefliyor.

1. Desteğin Amacı ve Kapsamı

Bu hibe programının temel amacı, yumurta sektöründeki işletmelerin rekabet gücünü artırmak, gıda güvenliği (HACCP) ve çevre koruma standartlarını yükseltmektir. Destek kapsamında şu faaliyetler yer alır:

• Yumurta Tasnif ve Paketleme: Yumurtaların ağırlıklarına göre ayrılması, damgalanması ve paketlenmesi.
• Sıvı Yumurta Tesisleri: Pastörize bütün, sarı veya beyaz sıvı yumurta üretimi.
• Yumurta Tozu Üretimi: Uzun raf ömürlü ve endüstriyel kullanıma uygun toz ürünler.

2. Kimler Başvurabilir?

Hibeden yararlanabilecek potansiyel faydalanıcılar şunlardır:

• Gerçek Kişiler: Şahıs işletmeleri.
• Tüzel Kişiler: Limited şirketler, Anonim şirketler.
• Üretici Örgütleri: Kooperatifler ve üretici birlikleri.

Önemli Not: İşletmenin başvuru aşamasında (veya yatırım sonunda) KOBİ statüsünde olması ve vergi/sosyal güvenlik borcunun bulunmaması şarttır.

3. Destek Oranları ve Bütçe Limitleri

IPARD III ile birlikte destek oranlarında işletmenin profiline göre avantajlar sunulmaktadır:

• Temel Hibe Oranı: Toplam uygun harcama tutarının %50‘si.
• Genç Çiftçi/Yatırımcı: Yatırımcı 40 yaşın altındaysa hibe oranı %60‘a kadar çıkabilir.
• Dağlık Alan: Yatırımın yapıldığı bölge “dağlık alan” listesindeyse ek puan ve avantajlar sağlanır.
• Atık Yönetimi ve Yenilenebilir Enerji: Bu kalemlerdeki harcamalar için hibe oranı %70‘e kadar yükseltilebilir.

Yatırım Limitleri:

• Minimum uygun harcama tutarı: 30.000 Avro
• Maksimum uygun harcama tutarı: 3.000.000 Avro (Sıvı yumurta/Toz tesisleri için daha yüksek limitler söz konusu olabilir).

4. Uygun Harcamalar (Neler Alınabilir?)

TKDK, proje bütçesinde yer alan şu kalemleri destekler:

1. İnşaat İşleri: Modern tesis binası inşaatı, depo ve idari alanlar.
2. Makine ve Ekipman: Yumurta toplama bantları, tasnif makineleri, pastörizasyon üniteleri, soğutma sistemleri ve paketleme hatları.
3. Yenilenebilir Enerji: Tesisin öz tüketimi için kurulan Güneş Enerjisi Santralleri (GES).
4. Hizmet Alımı: Mühendislik çizimleri, iş planı hazırlama ve danışmanlık ücretleri.
5. Görünürlük: Tabela ve tanıtım materyalleri.

5. Başvuru Sürecinde Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

• Kapasite Limitleri: Tesisin saatlik veya yıllık kapasitesinin TKDK’nın belirlediği alt ve üst limitler arasında olması zorunludur.
• AB Standartları: Yatırım sonunda tesisin “İşletme Onay Belgesi” alabilecek teknik donanıma sahip olması şarttır.
• Sıralama Kriterleri: Başvurular puanlama sistemine tabidir. Genç girişimciler, kadın yatırımcılar ve üretici örgütleri ek puan alarak listenin üst sıralarına çıkar.
• KDV Muafiyeti: TKDK projeleri KDV’den muaftır; bu da yatırımcıya en başta %20’lik bir maliyet avantajı sağlar.

Kaynak: www.tkdk.gov.tr

Türkiye’nin tarımsal potansiyelini katma değerli ürünlere dönüştürmeyi hedefleyen TKDK, IPARD III programı kapsamında meyve ve sebze sektörüne yönelik hibe destekleri, sadece bir “inşaat veya makine yardımı” değil; işletmenizi AB standartlarına taşıyan bir modernizasyon hamlesidir.

1. Desteğin Kapsamı: Neler Yapılabilir?

103-5 alt tedbiri, ürünün tarladan sofraya olan yolculuğundaki “işleme” ve “pazarlama” aşamalarını kapsar. Desteklenen ana faaliyet alanları şunlardır:

• Soğuk Hava Depoları: Ürünlerin raf ömrünü uzatan modern depolama çözümleri.
• Şoklama ve Dondurma: IQF teknolojisi ile meyve ve sebzelerin dondurulması.
• Kurutma ve Konserve: Meyve kurutma üniteleri, salça, turşu ve konserve üretim hatları.
• Boylama ve Paketleme: Ürünlerin ihracata uygun şekilde sınıflandırılması ve ambalajlanması.
• Yenilenebilir Enerji: İşletmenin öz tüketimi için kuracağı güneş enerjisi (GES) yatırımları.

2. Hibe Oranları ve Destek Miktarları

IPARD III ile birlikte destek oranlarında ciddi avantajlar sağlandı:

• Destek Oranı: Uygun harcamaların %50 ile %70‘i arasında değişmektedir.
• Vergi Muafiyeti: Yatırımcı, yaptığı tüm harcamalarda KDV, ÖTV, Gümrük Vergisi’den muaftır. Bu durum, projenin maliyetini kağıt üzerinde görünenden çok daha aşağı çeker.
• Yatırım Tutarı: Proje başına uygun harcama tutarı genellikle 30.000 Avro ile 1.250.000 Avro arasındadır.

3. Kimler Başvurabilir?

Bu hibe programına hem gerçek kişiler (şahıs işletmeleri) hem de tüzel kişiler (limited/anonim şirketler, kooperatifler, üretici birlikleri) başvurabilir. Temel şartlar:

1. KOBİ statüsünde olmak.
2. Ulusal sistemlere (ÇKS, AKS vb.) kayıtlı olmak.
3. Vergi ve SGK borcu bulunmaması.

4. Uygun Harcama Kalemleri Nedir?

Hibe sadece makineyle sınırlı değildir; bir fabrikanın kurulumundaki hemen her kalemi kapsar:

• İnşaat İşleri: Fabrika binası, idari bina, çevre düzenlemesi.
• Makine-Ekipman: Yıkama makinaları, seçme bantları, paketleme üniteleri, forkliftler ve soğutma sistemleri.
• Hizmet Alımı: Mimarlık, mühendislik çizimleri ve iş planı hazırlama danışmanlık ücretleri.
• Görünürlük: Tabela ve tanıtım materyalleri.

Su Ürünleri İşleme ve Pazarlamada IPARD III Fırsatları

Bu alt tedbir, balık, kabuklu deniz canlıları ve yumuşakçaların işlenmesi, paketlenmesi ve pazarlanmasına yönelik yatırımları kapsar. Sadece deniz ürünlerini değil, iç su (tatlı su) ürünlerini de içine alan geniş bir yelpazeye sahiptir.

1. Destek Oranları ve Yatırım Limitleri

Yatırımcılar için sağlanan mali destek, projenin toplam uygun harcama tutarı üzerinden hesaplanır. IPARD III döneminde bu oranlar oldukça caziptir:

2. Kimler Başvurabilir?

• Gerçek Kişiler: Şahıs işletmeleri.
• Tüzel Kişiler: Limited şirketler, Anonim şirketler.
• Üretici Örgütleri: Kooperatifler ve birlikler.

Önemli Not: Yatırımcının başvuru anında (veya yatırım sonunda) ilgili kamu kurumlarından alınan “İşletme Onay Belgesi” veya “Kayıt Belgesi”ne sahip olması gerekmektedir.

3. Destek Kapsamındaki Harcamalar

TKDK, projenizin hayata geçmesi için gerekli olan birçok kalemi “uygun harcama” olarak kabul eder:

• İnşaat İşleri: Modern işleme tesislerinin inşası, mevcut tesislerin rehabilitasyonu ve idari binalar.
• Makine ve Ekipman:
  • Balık ayıklama, fileto çıkarma ve paketleme makineleri.
  • Şoklama üniteleri ve soğuk hava depoları.
  • Ürünlerin taşınması için soğutuculu araçlar (Frigorifik araçlar).
• Yenilenebilir Enerji: Tesisin kendi ihtiyacını karşılamak üzere kuracağı Güneş Enerjisi Santralleri (GES).
• Genel Giderler: İş planı hazırlığı, mühendislik projeleri ve danışmanlık ücretleri.

4. Yatırımın Sağlaması Gereken Temel Şartlar

Projenizin onaylanması için şu kriterler kritik rol oynar:

1. AB Standartları: Tesisin hijyen, gıda güvenliği ve çevre yönetimi konularında AB standartlarını karşılaması şarttır.
2. Kapasite Limitleri: Tesisin yıllık işleme kapasitesi çağrı rehberinde belirtilen limitler dahilinde olmalıdır (Örneğin; günlük en az 1 ton, en fazla 30 ton gibi sektörel sınırlandırmalar…vb).
3. Sürdürülebilirlik: Yatırımın ekonomik olarak sürdürülebilir olduğu, hazırlanan İş Planı ile kanıtlanmalıdır.

Kaynak: www.tkdk.gov.tr

Bu destek, işletmelerin AB standartlarına (hijyen, hayvan refahı, gıda güvenliği ve çevre koruma) uyum sağlamasını ve rekabet gücünün artırılmasını hedefler.

Yatırımın Kapsamı ve Desteklenen Alanlar

Bu tedbir kapsamında hem yeni işletmelerin kurulumu hem de mevcut işletmelerin modernizasyonu desteklenmektedir. Temel odak noktaları şunlardır:

• Kesimhaneler: Tavuk, hindi, kaz ve tavşan gibi kanatlıların kesim işlemleri.
• Parçalama ve İşleme Tesisleri: Etin parçalanması, paketlenmesi ve mamul maddeye (sucuk, salam, sosis, nugget vb.) dönüştürülmesi.
• Yan Ürün İşleme: Kanatlı atıklarının ve yan ürünlerinin (rendering gibi) işlendiği üniteler.
• Soğuk Hava Depoları: Ürünlerin muhafazası ve soğuk zincir yönetimi.

Destek Oranları ve Bütçe Limitleri

IPARD III programı dahilinde hibe oranları oldukça caziptir. Yatırımın bütçesi şu limitler arasında olmalıdır:

Not: Eğer projeniz sadece atık yönetimi veya kendi enerji ihtiyacını karşılamak için yenilenebilir enerji yatırımı içeriyorsa, bu bölümler için hibe oranı %60’a kadar çıkabilir.

Uygun Harcama Kalemleri

TKDK, proje kapsamında aşağıdaki kalemlerin satın alınmasını finanse eder:

1. İnşaat İşleri: Kesimhane binası, idari bina, atık su arıtma tesisi ve saha düzenlemesi.
2. Makine ve Ekipman: Kesim hattı ekipmanları, parçalama makineleri, soğutma sistemleri, paketleme makineleri ve laboratuvar cihazları.
3. Hizmet Alımı: Mimarlık, mühendislik çizimleri, iş planı hazırlığı ve danışmanlık ücretleri.
4. Görünürlük: Yatırımın TKDK tarafından desteklendiğini belirten tabela ve panolar.

Başvuru Sahibi İçin Temel Şartlar

Başvuru yapacak kişi veya tüzel kişiliğin sağlaması gereken bazı kritik şartlar mevcuttur:

• Vergi ve SGK Borcu: Başvuru aşamasında ve ödeme aşamasında devlete vadesi geçmiş borcunuzun bulunmaması gerekir.
• Kapasite Şartı: Kurulacak tesisin kapasitesi TKDK tarafından belirlenen limitler dahilinde olmalıdır (Örn: Saatlik kesim sayısı limitleri).
• Kayıtlılık: İşletmenin Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi’ne (GGBS) kayıtlı olması veya yatırım sonunda kayıt yaptıracak olması.
• Finansman Gücü: Yatırımın tamamını önce sizin finanse etmeniz, iş bittikten sonra hibeyi almanız beklenir. (Kredi veya öz kaynak kullanımı mümkündür).

Projenin Seçilme Şansını Artıran Kriterler (Puanlama)

Projeler yarışma usulü seçildiği için yüksek puan almak önemlidir:

• Başvuru sahibinin kadın olması veya tüzel kişilikte kadın ortak bulunması.
• İşletmenin çevre dostu olması (Atık yönetimi ve enerji verimliliği).
• Yatırımın yerel bir Üretici Örgütü veya Kooperatif tarafından yapılması.

Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

• Sıralama Kriterleri: Her çağrı döneminde puanlama sistemi değişebilir; güncel rehberi mutlaka incelemeliyiz.
• İş Planı: Projenin sürdürülebilir olduğunu kanıtlayan profesyonel bir iş planı şarttır.
• Teklif Alma: Makine ve inşaat işleri için en az 3 farklı tedarikçiden teklif alarak “uygun fiyat” analizi yapılmalıdır.

Kaynak: www.tkdk.gov.tr

103-2 Tedbiri Nedir ve Neleri Kapsar?

Bu tedbir, Türkiye’deki gıda sektörünün rekabet gücünü artırmak ve AB standartlarına uyumunu sağlamak amacıyla kurgulanmıştır. Sadece “üretim yapmak” yetmez; temel hedef gıda güvenliği, veterinerlik standartları, hijyen ve çevre koruma konularında sınıf atlamaktır.

Desteklenen Yatırım Türleri:

• Kırmızı et kesimhanelerinin kurulması, genişletilmesi veya modernizasyonu.
• Et parçalama (hayvan karkaslarının işlenmesi ve paketlenmesi) tesisleri.
• Et ürünleri işleme tesisleri (sucuk, sosis, salam, pastırma, kavurma vb. üretim hatları).

Kapasite Şartları

Kurumun kırmızı çizgileri kapasite sınırlarıdır. Projenizin kabul edilmesi için tesisinizin bu limitlere göre boyutlandırılmış olması ve ÇED/Kapasite raporlarıyla belgelenmesi şarttır:

• Sığır ve Manda Kesimhaneleri: Günde en az 30 baş, en fazla 500 baş kesim kapasitesi.
• Koyun ve Keçi Kesimhaneleri: Günde en az 50 baş, en fazla 4.000 baş kesim kapasitesi.
• İşleme Tesisleri: Et işleme tesislerinin kurulu günlük üretim kapasitesi en az 0.5 ton, en fazla 5 ton olmalıdır.

Hibe Oranları ve Kapsamı: Devlet Neyi, Ne Kadar Ödüyor?

Bu işin en can alıcı kısmı bütçe yönetimidir. IPARD III dönemiyle birlikte destek oranları yatırımcının elini ciddi anlamda güçlendiriyor:

• Temel Hibe Oranı: İşletmeler için toplam uygun harcamaların %50’si.
• Üretici Örgütleri: Kooperatif veya üretici birlikleri tarafından yapılan yatırımlarda bu oran %70’e kadar çıkmaktadır.
• Ek Teşvikler: Eğer projenize atık yönetimi, döngüsel ekonomi veya yenilenebilir enerji (güneş enerjisi vb.) yatırımı eklerseniz, bu kalemler için +%10 ilave hibe alırsınız (Ancak unutmayın, maksimum destek oranı hiçbir şartta %75’i geçemez).
• KDV Muafiyeti: Proje kapsamındaki uygun harcamalarınızın tamamında KDV’den muaf olursunuz. Bu durum, öz sermaye planlamanızda size devasa bir avantaj sağlar.

Neler Hibe Kapsamındadır?

1. Yapım İşleri: Tesis inşası, idari bina, soğuk hava depoları, atık su arıtma üniteleri.
2. Makine ve Ekipman Alımı: Kesim hatları, kantar, soğutma sistemleri, et işleme makineleri, jeneratörler, özel üretim yazılımları.
3. Hizmet Alımları: Mimarlık, mühendislik, iş planı hazırlama ve danışmanlık ücretleri.
4. Görünürlük: Proje alanında kullanılması zorunlu AB ve Türkiye Cumhuriyeti logolu tabelalar.

Kaynak: www.tkdk.gov.tr

Türkiye’nin süt üretim potansiyelini katma değerli ürünlere dönüştürmek, kırsal kalkınmanın en temel yapı taşlarından biridir. IPARD III programı kapsamında yer alan 103-1 Süt ve Süt Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması tedbiri, tesisini modernize etmek, kapasitesini artırmak veya sıfırdan tesis kurmak isteyen yatırımcılar için eşsiz fırsatlar sunuyor.

Kimler Başvurabilir ve Kapasite Şartları Nelerdir?

Bu destek programı, mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) ile tarımsal üretici örgütlerini hedeflemektedir. Ancak, projelerin onaylanması için yatırımın sonunda ulaşılması gereken kesin kapasite sınırları bulunmaktadır:

• Süt İşleyen İşletmeler: Yatırım dönemi sonunda günlük en az 10 ton, en fazla 70 ton kurulu süt işleme kapasitesine sahip olmalıdır.
• Süt Toplama Merkezleri: Yatırım dönemi sonunda günlük maksimum 70 ton süt toplama kapasitesine sahip olmalıdır.
• Peynir Altı Suyu İşleyen Tesisler: Süt işletmelerinden arta kalan peynir altı suyunu katma değerli ürünlere dönüştürmek amacıyla kurulan yatırımlar da destek kapsamındadır.

Önemli Not: Yatırımın tamamlanmasının ardından tesisin; iş güvenliği, Avrupa Birliği hijyen standartları ve çevre koruma standartlarını tam olarak karşılaması zorunludur. Projenin onaylanması için bu standartların sağlanacağına dair taahhütnameler başvuru dosyasında sunulmalıdır.

Destek Oranları ve Proje Bütçe Sınırları

IPARD III döneminde bütçe limitleri, artan yatırım maliyetleri göz önünde bulundurularak oldukça tatmin edici seviyelerde tutulmuştur. Hazırladığınız projenin “uygun harcama tutarı” üzerinden geri ödemesiz (hibe) destek alırsınız.

Hibe oranları, başvuru sahibinin üretici örgütü olup olmamasına veya projenin yenilenebilir enerji / atık yönetimi (döngüsel ekonomi) gibi unsurlar içerip içermemesine göre ilave %10 destek alarak maksimum oranlara ulaşabilmektedir.

Hangi Harcamalar Destek Kapsamında?

Hazırlayacağınız iş planında ve projede yer alabilecek, TKDK tarafından desteklenen uygun harcama kalemleri şunlardır:

• Yapım İşleri: Süt işleme binalarının, soğuk hava depolarının, laboratuvarların ve idari binaların inşası veya modernizasyonu.
• Makine ve Ekipman Alımı: Süt soğutma tankları, pastörizasyon üniteleri, separatörler, homojenizatörler, peynir/yoğurt üretim hatları, laboratuvar cihazları, paketleme ve etiketleme makineleri.
• Hizmet Alımları: Mimarlık, mühendislik, iş planı hazırlama ve danışmanlık hizmetleri (Toplam uygun harcamanın %12’sine kadar).
• Görünürlük Harcamaları: AB ve Türkiye Cumhuriyeti eş finansmanını belirten zorunlu tabela ve materyaller.

Kaynak: www.tkdk.gov.tr